EDTA

EDTA

اتیلن دی آمین تترا استیک اسید(استات) می باشد.

نامهاى مترادف (کربوکسى متیل) گلیسین)، اتیلن دى نیترىلوتترا استیک اسید

ایمینواستیک خانواده شیمیایی: اسید

٢٩٢/٢٨: مولکولى وزن

C10-H16-N2- o8 شیمیایی:  فرمول

نمکهای Ethylenediaminetetra-acetic.Acid )EDTA) به علت حفظ سلولهای خونی بعنوان ماده ضد انعقاد مناسب در آزمایشگاههای هماتولوژی بکار می رود. این ماده توانایی پیوند با تعدادی از عناصر را داشته و با اتصال به کلسیم می تواند آنرا از محیط خارج نماید. کلسیم و دیگر یونهای دوظرفیتی می توانند بعنوان کوفاکتورهای آنزیم عمل نمایند و بهمین دلیل نمکهای EDTA جهت تعیین مقدار کلسیم، آهن، آلکالن فسفاتاز، کراتین کیناز و لوسین آمینو پپتید از مناسب نیستند

موارد استفاده

EDTA جهت آزمایشات زیر در هماتولوژی توصیه می گردد.

۱ – هماتوکریت (روش میکروهماکریت) – شمارش پلاکت – شمارش گلبولهای سرخ و سفید اندازه گیری هموگلوبین – گسترش خون محیطی جهت افتراق سلولی – شمارش رتیکولوسیت – فلوسیتومتری – سدیمانتاسیون (پس از تصحیح باسیترات سدیم). نمونه خون تهیه شده با ضد انعقاد EDTA در مدت ۶ ساعت در حرارت آزمایشگاه باید از آزمایش گردد. استفاده از EDTA در سایر موارد مثل اندازه گیری سیکلوسپورین (Cyclosporin) و عناصر بسیار کمیاب توصیه شده است. لازم به ذکر است که نمکهای EDTA می توانند با ظروف فلزی یا درب آنها واکنش نشان داده و یونهای فلزی را آزاد کنند بنابراین برای استفاده از EDTA باید از ظروف مناسبی استفاده شود.

انواع EDTA

EDTA به صورت اسید آزاد به تنهائی بعنوان ضد انعقاد مصرف نمی گردد. بیشتر نمکهای آن مورد استفاده قرار می گیرد. اسید آزاد آن دارای وزن ملکولی ۲/۲۹۲ و به صورت پودر سفید بدون بو می باشد. محلول اشباع آن (در ۲۰ درجه سانتیگراد) ۲۰۰۰ تا ۳۰۰ میلی گرم در لیتر است.

EDTA دی سدیک به همراه دو ملکول آب (EDTA-NA2, 2H2O) دارای وزن ملکولی ۲/۳۷۲ و به صورت پودر کریستال بدون بو می باشد. حلالیت آن در حرارت ۲۰ درجه سانتیگراد است.

EDTA دی پتاسیک به همراه دو ملکول آب (EDTA-K2, 2H2O) دارای وزن ملکولی ۴/۴۰۴ می باشد. این نوع بیشتر در اروپاو ژاپن استفاده می شود و به تازگی در آمریکا مورد توجه قرار گرفته است. این نمک نسبت به نمکهای دی سدیک از حلالیت بیشتری برخوردار است.

EDTA تری پتاسیک (EDTA-K3) دارای وزن ملکولی ۴۰۶ و بصورت مایعی شفاف، بدون بو می باشد، نوع خشک شده آن به صورت پودر سفید بدون بو است.